Een kijkje in de keuken van Esther Perel
Na een openingswoord van Mirjam Hinfelaar, voorzitter NVRG, nam moderator Frénk van der Linden het theoretisch kader door met Perel. Zij begon met een definitie van systeemtherapie. Daarop legde zij uit dat zij bij een therapie niet zoekt naar de oorzaak van een probleem, maar kijkt naar de dynamieken die het probleem in stand houden. Ook pleit zij voor een 'strength based approach' (wat zijn de sterktes in een familie?) in plaats van te kijken naar wat er fout gaat.
Voordat ze aan de slag ging met de drie thema's die de leidraad vormden voor deze dag, besprak zij een thema dat haar bezighoudt: de ‘kolonisatie’ van de evidence-based therapie. Deze eis dreigt steeds meer te overheersen. Als je echter als therapeut alleen kunt doen wat al bewezen is, kun je volgens haar niet creatief en nieuwsgierig zijn. Perel pleit voor ‘case-based’ in plaats van evidence-based therapie.
Taal & cultuur
Het eerste thema dat dieper werd belicht was taal & cultuur. Met speelse, creatieve interventies maakte Perel ontwikkelingen concreet zichtbaar. Ze riep meteen vijftien mensen uit de zaal op het podium. Aan de hand van enkele vragen liet ze zien dat we van een collectief georiënteerde ‘structuurmaatschappij’ waar alles vastligt, zoals met wie je trouwt, hoe je je gedraagt, zijn overgegaan naar een netwerkmaatschappij gericht op het individu, met meer vrijheid, minder zekerheid en meer zelftwijfel. Als je in een collectivistische cultuur leeft, zijn waarden en normen duidelijk en dat wordt in de huidige maatschappij steeds minder doordat het individu centraal staat. Een belangrijk intercultureel thema is of je bent opgevoed om autonoom te worden of om loyaal aan anderen te zijn.
Sommige culturen zijn nog steeds meer te kenschetsen als een structuurmaatschappij en dit werkt door in de waarden en verwachtingen van mensen. En niet alleen kunnen de waarden en verwachtingen per cultuur verschillen, zelfs in één persoon kan dit verschillend zijn. In de therapiekamer kijk je altijd wie er naast de cliënten zelf, nog meer in de kamer 'zitten' en welke cultuurbepaalde dynamieken een rol spelen. Als therapeut luister je niet alleen naar het verhaal dat cliënten je vertellen, maar ook naar het verhaal dat er onder ligt.
Sommige culturen zijn nog steeds meer te kenschetsen als een structuurmaatschappij en dit werkt door in de waarden en verwachtingen van mensen. En niet alleen kunnen de waarden en verwachtingen per cultuur verschillen, zelfs in één persoon kan dit verschillend zijn. In de therapiekamer kijk je altijd wie er naast de cliënten zelf, nog meer in de kamer 'zitten' en welke cultuurbepaalde dynamieken een rol spelen. Als therapeut luister je niet alleen naar het verhaal dat cliënten je vertellen, maar ook naar het verhaal dat er onder ligt.