Opleidingseisen
De opleiding tot systeemtherapeut bestaat uit:
- minimaal 212 uur Theoretisch-Technische Cursus ST (TTC-ST)
- leertherapie
- supervisie
Theoretisch Technische Cursus ST (TTC ST)
De TTC ST bestaat uit:
- een basismodule van 132 bestaande uit een inleidend deel (60 uur) , een vervolgdeel (60 uur) en een module wetenschap (12 uur). De module wetenschap kan ook deel uitmaken van de Basis Inleiding of Basis Vervolgdeel.
- twee specialistische modules van elk ten minste 40 uur. De twee specialistische modules gaan allebei over een ander deelgebied en een ander centraal thema binnen de systeemtherapie
In het Registratiereglement ST (Systeemtherapeut) staat beschreven aan welke eisen de verschillende opleidingsonderdelen moeten voldoen.
Leertherapie
Leertherapie volg je bij een door de NVRG erkende leertherapeut óf bij een leertherapeut die erkend is door één van de verenigingen voor psychologen, psychotherapeuten of psychiaters. Je kunt individuele leertherapie volgen of in een groep. Volg je een leertherapie bij een leertherapeut van een andere vereniging? Ook dan geldt de contacttijd die de NVRG aan de leertherapie stelt: minimaal 9 maanden en maximaal twee jaar. De voorwaarden waaraan leertherapie moet voldoen staan beschreven in het Registratiereglement ST (Systeemtherapeut). Een van deze voorwaarden is dat de leertherapeut niet betrokken is bij andere opleidingsonderdelen.
Zoek je een NVRG erkende leertherapeut? Ga naar Zoek therapeut en filter op leertherapeut.
Afspraken die je maakt met je leertherapeut, leg je vast in een Leertherapiecontract.
Supervisie
Je volgt drie supervisiereeksen over systeemtherapie bij drie door de NVRG erkende supervisoren. Hiervan mag je twee reeksen bij dezelfde supervisor. Je kunt individuele supervisie volgen of in een groep. Minstens één supervisiereeks volg je individueel. De eisen waaraan de supervisiereeksen moeten voldoen staan beschreven in het Registratiereglement ST (Systeemtherapeut).
Je kunt pas starten met je supervisie na afronding van de eerste 25 uur van de TTC ST.
Zoek je een NVRG erkende supervisor? Ga naar Zoek therapeut en filter op supervisor.
De afspraken die je met je supervisor maakt, leg je vast in een Supervisiecontract.
Competenties systeemtherapeut
De eindtermen van de opleiding tot systeemtherapeut worden bepaald aan de hand van het competentieprofiel syteemtherapeut. Hierin wordt beschreven over welke competenties de systeemtherapeut moet beschikken om het vak op professionele wijze uit te kunnen oefenen.
Competentieprofielen
Vrijstellingen of ontheffingen
Heb je één van onderstaande opleidingen gevolgd voordat je start met de opleiding tot systeemtherapeut, dan gelden de volgende vrijstellingen of ontheffingen:
STW-opleiding
Het afronden van de gehele STW-opleiding (TTC-STW 100, een groepssupervisie- en een individuele supervisiereeks) geeft recht op vrijstelling voor de basismodule (60 uur) van de technisch theoretische cursus van de ST-opleiding. N.B. De STW-opleiding geeft zonder een afgeronde master, geen toegang tot de opleiding tot systeemtherapeut.
GZ-opleiding, KP-opleiding, opleiding tot psychotherapeut (PT), opleiding tot orthopedagoog-generalist (OG) en psychiater
NVRG erkende onderdelen van het dossioma tellen mee voor de opleiding tot systeemtherapeut. Dit houdt in dat zowel het cursusdraaiboek als de opleider van een basiscursus inleiding Systeemtherapie erkend dienen te zijn door de NVRG. Supervisie die voldoet aan de eisen in het Registratiereglement ST (Systeemtherapeut) telt mee. Leertherapie is vrijgesteld (m.u.v. GZ-en OG-opleiding).
Aanvullend hierop gelden de volgende ontheffingen (dit geldt voor lidmaatschapsaanvragen vanaf 13 mei 2026):
- Klinisch psychologen (KP), psychotherapeuten (PT) en psychiaters (i.o.) krijgen ontheffing van één specialistische cursus.
- KP, PT, GZ-psychologen en psychiaters krijgen ontheffing van 1 supervisiereeks (van 3), mits ze in de post-masteropleiding GZ/KP/PT/psychiater reeds meer dan 100 uur supervisie op (diverse) behandeling hebben gevolgd. Aan de hand van aangeleverde supervisieverklaringen uit de desbetreffende postmasteropleiding wordt beoordeeld of aan de voorwaarden wordt voldaan. Een eventueel eerder gevolgde NVRG-erkende supervisiereeks kan niet van de resterende 50 uur worden afgetrokken. De ontheffing voor één supervisiereeks geldt als men óf in de afgelopen 10 jaar 100 uur supervisie heeft gevolgd over meer dan één behandelvorm óf een systeemsupervisie heeft gevolgd in de afgelopen 5 jaar.
- KP’ers krijgen ontheffing van de module WiO, mits het opleidingsinstituut dit in de praktijk kan vormgeven binnen de geboden cursus (bij sommige opleidingsinstituten is dit een onlosmakelijk onderdeel van de basiscursus van 132 uur). Psychiaters, OG en GZ-psychologen krijgen geen ontheffing tenzij ze kunnen aantonen dat ze zijn gepromoveerd of een onderzoeksbaan hebben gehad.
In geval van twijfel over nog af te ronden onderdelen/ontheffingen, stuur een mail aan nvrg@nvrg.nl met daarbij vermeld voor welke onderdelen je vrijstelling vraagt op basis van de bijbehorende certificaten of verklaringen. Aan de hand van je mail beoordelen we of je in aanmerking komt voor vrijstellingen. in bepaalde gevallen dient de Toelatingsadviescommissie een uitspraak te doen via een toetsingsverzoek. Als je hiervoor kiest, dan ontvang je een mail de link naar een online toetsingsverzoek en leggen we dit voor aan de Toelatingsadviescommissie. We brengen hiervoor administratiekosten in rekening. Mocht je op een later moment lid worden van de NVRG, dan brengen we geen administratiekosten in rekening.
MDFT, RGT, FFT, MST
Supervisie in het kader van deze opleidingen geeft recht op vrijstelling van één supervisiereeks, onder de volgende voorwaarden:
- de supervisie is gevolgd bij een NVRG erkende supervisor,
- de supervisie voldoet aan de bepalingen van artikel 8 Registratiereglement ST (Systeemtherapeut),
- bij de aanvraag voor het lidmaatschap wordt over deze supervisiereeks een supervisieverklaring in het format van de NVRG ingediend en een certificaat van de gevolgde opleiding.