ZPM - veelgestelde vragen

Systeemtherapie is opgenomen in de ZN-circulaire GGZ-therapieën. Dit is het advies van Zorgverzekeraars Nederland (ZN) waarin wordt aangegeven onder welke voorwaarden systeemtherapie in aanmerking komt voor een vergoeding vanuit het basispakket van de zorgverzekering (ggz 18+). Daarnaast staat de systeemtherapeut per 1 januari 2026 op de beroepenlijst van het Zorgprestatiemodel (ZPM) in de categorie 'Overige beroepen'. 

Onder welke voorwaarden wordt systeemtherapie vergoed uit de basisverzekering?

De voorwaarden waaronder systeemtherapie wordt vergoed uit de zorgverzekering 18+, staan in de ZN-circulaire GGZ-therapieën (laatste update: januari 2025). Systeemtherapie wordt vergoed als het een beperkt onderdeel is van een behandeling en waarbij behandeldoelen in het behandelplan zijn opgenomen. Alleen dan vallen deze interventies onder verzekerde zorg. Systeemtherapie wordt niet vergoed als monotherapie. 

Er dient sprake te zijn van systeemproblematiek die de (behandeling van de) primaire stoornis bemoeilijkt. Systeemtherapie wordt alleen vergoed indien er gebruik wordt gemaakt van evidence based interventies. Systeemtherapie wordt alleen vergoed indien uitgevoerd door: - een psychiater, klinisch psycholoog, psychotherapeut of GZ-psycholoog die zich middels een aanvullende opleiding hierin heeft bekwaamd, of - een behandelaar die op het moment van uitvoeren als systeemtherapeut is geregistreerd in het register van de NVRG en daarmee gebonden is aan de beroepscode voor psychotherapeuten.

Ik ben systeemtherapeut of systeemtherapeutisch werker zonder BIG-beroep. Worden mijn consulten vergoed uit de zorgverzekering 18+?

Voorwaarden voor vergoeding bij een particuliere praktijk:

• Er is verwezen door een geldige verwijzer (huisarts, medische specialist of andere GGZ BIG-behandelaar waar een lopende behandeling is (een doorverwijzing);
• Je werkt als zelfstandige en bent BIG-geregistreerd als GZ-psycholoog, psychotherapeut, klinisch psycholoog of als psychiater;
• En je hebt een contract met zorgverzekeraars.

Voorwaarden voor vergoeding in dienst van een zorginstelling (WTZA, Wet Toetreding Zorgaanbieders):

• Voor niet BIG-geregistreerde behandelaren is declaratie binnen de zorgverzekeringswet alleen aan de orde als ze werkzaam zijn binnen een WTZA erkende zorginstelling;
• Er is verwezen door een geldige verwijzer (huisarts, medische specialist of andere GGZ BIG behandelaar waar een lopende behandeling is (een doorverwijzing);
• De instelling heeft een contract met de betreffende zorgverzekeraar;
• Je werkt in een multidisciplinair team (waar overleg mogelijk is en tenminste een klinisch psycholoog of een psychiater bij betrokken is);
• Er is een regiebehandelaar (BIG) die eindverantwoordelijk is voor indicatiestelling, psychiatrische benoemde classificatie, behandeling en behandelplan;
• Jouw opleiding staat vermeld op de lijst van Overige Beroepen. Vanaf 1 januari is de systeemtherapeut hierin opgenomen. Systeemtherapeutisch werkers gebruiken hun onderliggende beroep, zoals MWD of SPH.

Ik ben BIG-geregistreerd psychotherapeut en geef in het kader van de psychotherapie ook gezinstherapie. Wordt dit vergoed door de zorgverzekeraar?

BIG-geregistreerde klinisch psychologen, psychotherapeuten en psychiaters zijn bevoegd systemische therapieën uit te voeren, ook al zijn ze niet geregistreerd bij de NVRG, binnen de BIG-registratie.

Ik ben systeemtherapeut met een eigen praktijk en heb geen BIG-registratie. Worden mijn consulten vergoed?

Systeemtherapie 18+ wordt alleen vergoed als het wordt geboden in het kader van de behandeling van een psychische aandoening (vrijwel alle DSM-5 diagnoses) bij een van de volwassen systeemleden, en als deze behandeling wordt geboden binnen een GGZ-instelling of door een vrijgevestigd BIG-geregistreerde systeemtherapeut na een verwijzing door de huisarts.

Ik werk met jeugdigen. Valt dit ook onder de verzekerde zorg?

De ZN-circulaire waarin Systeemtherapie is opgenomen, betreft de verzekerde zorg voor 18+. Indien systeemtherapie geboden wordt in het kader van Jeugdzorg (incl. Jeugd-ggz) bepaalt de gemeente de vergoeding.

Ik ben lid in opleiding tot systeemtherapeut. Worden mijn consulten vergoed?

Een van de voorwaarden is dat de behandelaar op het moment van uitvoeren, als systeemtherapeut is geregistreerd in het register van de NVRG en daarmee gebonden is aan de beroepscode voor psychotherapeuten. Een lid in opleiding tot systeemtherapeut (LIO ST) voldoet hieraan niet omdat deze nog niet is opgenomen in het NVRG-kwaliteitsregister voor systeemtherapeuten. 

Wat is er gewijzigd door de opname van de systeemtherapeut op de beroepenlijst ZPM?

Tot 1 januari 2026 werd systeemtherapie gedeclareerd op een onderliggend beroep dat op de beroepenlijst ZPM staat, zoals MWD of SPH, WO-psycholoog of WO-Pedagoog. Vanaf 1 januari 2026 kunnen de consulten gedeclareerd worden op het beroep systeemtherapeut. Lees hier het bericht van het Zorgprestatiemodel van september 2025. Er is niets veranderd in wat wordt vergoed, alleen in hoe gedeclareerd kan worden in het Zorgprestatiemodel. 

Wat is de status van de ZN-circulaire GGZ-therapieën?

In de ZN-circulaire staan de GGZ therapieën die voldoen aan de stand van de wetenschap en de praktijk en welke daar (nog) niet aan voldoen. Zorgverzekeraars brengen, na gedegen onderzoek van hun medisch adviseurs en in bijzijn van het Zorginstituut Nederland (ZiNL), een gezamenlijk advies uit over het al dan niet voldoen van therapieën aan de stand van de wetenschap en praktijk. Dit betreft therapieën die in de GGZ worden toegepast, maar niet zijn geduid door ZiNL. Middels deze circulaire worden de adviezen van deze Zorgadviestrajecten gedeeld. Zorgverzekeraars Nederland verzoekt de zorgverzekeraars deze adviezen over te nemen en kenbaar te maken aan verzekerden en (gecontracteerde) aanbieders.

Staat je vraag er niet bij? Mail naar nvrg@nvrg.nl.