Rick Pluut gaf, samen met Lars Brok, een van de eerste systeemtherapie-opleidingen in Nederland vorm. Dit trok vele mensen aan in het zorgveld, zoals maatschappelijk werkers en psychiaters, die allemaal wilden weten hoe het was om te werken met systemen. Met de bus kwamen ze in Oegstgeest aan bij het Instituut voor Systeemtheorie, Supervisie, Opleiding, Onderzoek, Holland (ISSOOH, spreek uit: ‘Het IS ZO’.
De invloed van Rick Pluut reikte niet tot aan onze landsgrenzen. Als je bij hem op cursus kwam, viel zijn enorme verbondenheid op met systeemtherapeuten over de hele wereld. Hij liet allerlei internationale grootheden invliegen om te vertellen over de nieuwste ontwikkelingen in de gezinstherapie zoals Karl Tomm, Scott Miller en Chloe Madanes. Als je als systeemtherapeut in het buitenland zijn naam liet vallen bij Internationale collega-pioniers, riepen zij enthousiast: Rick Ploeeeeet!!! En dan vlogen de anekdotes je om de oren. Met zijn onconventionele benadering heeft hij veel indruk gemaakt op veel (inter)nationale collega’s. Maar dat niet alleen. Hij had ook een rol in het oprichten van de EFTA, waardoor hij vele internationale contacten had. Het laat zien hoe betrokken hij was bij het ontwikkelen en uitbreiden van het systeemtheoretische gedachtegoed.
In het ggz-landschap dat soms wat formeel en serieus kan zijn, was Rick een markante figuur die de boel effectief op stelten kon zetten. Hij werd en wordt geroemd om zijn humor, creativiteit en zijn onorthodoxe houding. Hij was ook aanwezig, en soms ‘over the top’. Niet iedereen kon daartegen. Maar ontegenzeggelijk was hij een vakman, met een heldere kijk op het systeemtherapeutische werk, met veel ervaring én een enorm talent om zijn kennis en kunde over te brengen. Rick was een meester in het positief her-etiketteren en hechtte er veel belang aan om cliënten te helpen hun competentie of gevoel van competentie te vergroten. Door de jaren heen heeft hij zo’n 400 systeemtherapeuten opgeleid. Die heeft hij o.a. geïntroduceerd in zijn model van de faseovergangen bij stellen. Een belangrijk doel dat Rick kenmerkte en sierde was het helpen van cliënten om zonder gezichtsverlies de overgang te maken naar een nieuwe fase.
Het kenmerkte hem dat hij vele mensen met elkaar verbond. Hij was ook wat ongedurig in zijn verbindingen, waardoor ze niet altijd in stand bleven. Maar hij had een goed hart en veel liefde voor zijn medemens. Zijn vrouw Liz was een belangrijke steunpilaar voor hem en ze steunde hem trouw in zijn werk. Rick was een levensgenieter. Dat bleek ook uit de legendarische Bourgondische lunches die steevast bij zijn opleidingen waren inbegrepen.
De titel van een van zijn cursussen, ‘Van pathologica naar logica’, was sterk in al zijn eenvoud. En dat kenmerkte veel van zijn interventies, uitspraken en metaforen. Hij was sterk in zijn vak, en had de ruimte om zijn intuïtie te gebruiken. Hij wist dingen uit balans te brengen, te ensceneren en in het hier en nu verandering te bewerkstelligen, en dat leerde hij ook anderen. Hij gaf zijn studenten mee dicht bij zichzelf te blijven. Hij hielp hen te benoemen wat zij in de kamer zagen gebeuren tussen mensen. Maar ook waar het henzelf raakte en dat een plaats te geven in de therapie. Zijn werkwijze werd ook wel ‘Pluuteriaans’ genoemd. Zijn enorme passie voor het vak, zijn enthousiasme en eigen wijsheid zullen nog vele mensen bijblijven.
Zo actief als Rick was, binnen en buiten de wereld van de ggz en de systeemtherapie, heeft hij veel mensen geraakt. Hij was ruim 40 jaar lid van de NVRG. Zijn invloed zal nog lange tijd doorwerken bij systeemtherapeuten en hun cliënten. Hij laat een grote systemische voetprint na en gaat zeker gemist worden. We zullen hem niet vergeten.
Door Foke van Bentum, met dank aan Sil Hol, Wilco Kroon en Freek Sarink
Ricks familie zou het fijn vinden als u een persoonlijk bericht achterlaat op de digitale herinneringspagina voor Rick via www.condoleance.nl/19552. Link naar de rouwkaart.
