Wie is Klaas?
Ik ben Klaas Hidding, inmiddels gepensioneerd en al heel lang lid van de NVRG. Voor mijn pensioen combineerde ik een baan als systeemtherapeut bij Jellinek [voorheen Victas, een instelling voor verslavingszorg in Utrecht] met het geven van onderwijs aan de Christelijke Hogeschool Ede. Van oorsprong ben ik opgeleid als maatschappelijk werker en in de jaren negentig heb ik de opleiding tot systeemtherapeut gedaan, dat kon destijds via mijn werkgever Eleos.
Als NVRG-lid heb je natuurlijk de nodige ontwikkelingen gezien in het veld?
Jazeker, systeemtherapie is bekender, de opleidingseisen zijn veranderd en er is in de loop der jaren ook meer erkenning gekomen voor wat gezinstherapie kan betekenen. In de Jeugd-GGZ waar ik werkte, was altijd aandacht voor het netwerk van familie en vrienden van de jongere die in behandeling was.
Een pittig werkveld, de jeugdverslavingszorg?
Ik heb vaak te maken gehad met zware problematiek inderdaad en al bij de Sociale Academie leerden we professionele afstand houden. Na mijn opleiding ging ik door verschillende fases en op een gegeven moment heb ik geleerd dat ik niet alles moet willen betekenen voor cliënten. Ik sta naast mensen maar kan niet alles oplossen. Het gaat ook om vertrouwen hebben in de kracht van de persoon tegenover je.
Kun je iets vertellen over je vrijwilligerswerk voor Gevangenenzorg Nederland?
Arend ten Brinke, die ook NVRG-lid is, en ik wilden al lang iets samen gaan doen na ons pensioen. Ik werkte al eens als vrijwilliger voor Stichting De Instap, Arend was al vrijwilliger bij Gevangenenzorg. Bovendien was ik erg geïnspireerd geraakt door een artikel van Erik Blaauw [lector aan de Hanze Hogeschool] over gezinsgericht werken in Veenhuizen.
We besloten contact op te nemen met Gevangenenzorg Nederland om te kijken of we iets voor hen konden betekenen in het betrekken van netwerken van gedetineerden bij de behandeling.
Zij waren verrast en zeer geïnteresseerd: het gebeurt niet vaak dat twee gepensioneerde systeemtherapeuten zich melden. Ze wilden graag iets doen op dit gebied maar kwamen niet goed verder. Er werd een projectleider aangesteld en we zijn naar de penitentaire inrichtingen in Krimpen aan de IJssel, Arnhem en Veenhuizen geweest om te kijken wat hun aanpak is. Op dit moment zijn we samen met Veenhuizen en Krimpen aan de IJssel in gesprek over hoe we onze ideeën verder kunnen ontwikkelen.
Waarom is het betrekken van het systeem belangrijk?
De behandeling en (na)zorg voor gedetineerden is erg gericht op straf en het regelen van basisvoorwaarden na detentie, zoals huisvesting en materiële zaken. Degene die in detentie is geweest, staat centraal.
Een gedetineerde is echter ook onderdeel van een systeem en blijft dat, ook al is er soms langere tijd geen contact meer tussen gedetineerde en ouders, partner, kinderen en familie. Familieleden lopen soms tegen dingen aan, hebben vragen. Vragen die niet gemakkelijk worden gesteld tijdens bezoekuren. Werken aan relaties is meer dan alleen op bezoek gaan.
Als systeemtherapeut kun je een brug slaan. Je kunt bijvoorbeeld kwesties aankaarten of vragen stellen die kinderen, partners, ouders of vrienden hebben. Niet alleen in de laatste voorbereiding op vrijheidstelling maar al eerder. Zo is er in Veenhuizen een vader-kind project waarbij vaders samen met hun kinderen iets kunnen doen. Dat helpt niet alleen de gedetineerden maar ook hun gezin.
Arend en ik hebben laatst kunnen helpen tijdens een gesprek tussen volwassen kinderen en hun vader. We kregen als feedback dat het ontzettend waardevol was voor alle partijen. Ze konden nu in een veilige omgeving dingen met elkaar bespreken!
Wil je meer lezen over gezinsgerichte benadering in DJI’s, kijk dan eens op de site van de Dienst Justitiële Inrichtingen of naar dit item (dec. 2018) van NOS Nieuws.
Meer over Gevangenenzorg Nederland vind je hier.