Een manifest voor een wereld van vrede, rechtvaardigheid en vrijheid
Beste collega’s,
In het kader van internationale samenwerking — en als co-auteurs van een gezamenlijke publicatie — namen Valeria Pomini, Mauro Mariotti en Peter Stratton het initiatief om na te denken over urgente maatschappelijke kwesties en wereldwijde crisissen, bekeken door een systemische bril. Uit dit initiatief is een groeiend netwerk ontstaan: Systemische Stemmen voor Vrede.
Als systemische denkers en praktijkbeoefenaars voelen wij dat wat er in de wereld gebeurt ons diep raakt — in ons hart, in onze gesprekken en in onze therapieruimtes. De complexiteit die we dagelijks tegenkomen in het werken met gezinnen, koppels, teams en organisaties — binnen de rijke, onvoorspelbare werkelijkheid van onze praktijk — is onlosmakelijk verbonden met de theoretische en epistemologische kaders die ons richting geven. Samen vormen zij een ethisch-systemisch kompas om ons te oriënteren in de bredere uitdagingen van deze tijd.
Oorlog, conflict, klimaatverandering en migratie zijn geen op zichzelf staande problemen. Het zijn verschillende gezichten van een gedeelde, onderliggende breuk: een epistemologische crisis die ons de illusie geeft dat we afgescheiden zijn — van elkaar en van de natuur. Daaruit groeit een diepgevoelde vervreemding: tussen mensen, en tussen mens en aarde. Voor ons zijn oorlog, sociale ongelijkheid en ecologische ineenstorting allemaal geworteld in diezelfde breuk: een verstoring van relatie, van verbondenheid, van ons gevoel erbij te horen — bij elkaar en bij de aarde. Een systemische ethiek roept ons op om deze breuken te helen op elk niveau: persoonlijk, collectief, planetair.
Als antwoord daarop gingen we in gesprek met collega’s over landsgrenzen heen, met een gedeeld engagement voor een ethische en systemische betrokkenheid bij de wereld. Uit deze gesprekken ontstond een manifest — niet als eindpunt, maar als anker: een moment om stil te staan, te reflecteren, en ons opnieuw te oriënteren in deze woelige tijden. Het is een uitnodiging tot voortdurende dialoog en een oproep tot bewustzijn en verantwoordelijkheid.
We delen graag met jullie het Systemisch Manifest — 10 Statements voor Vrede, Rechtvaardigheid en Verantwoordelijkheid:
Systemisch Manifest — 10 Statements voor Vrede, Rechtvaardigheid en Verantwoordelijkheid
- Wij zijn systemische denkers — geworteld in relatie, context, macht en betekenis. Ons denken is niet neutraal; het is betrokken.
- Wij weigeren te zwijgen bij geweld. Neutraliteit wordt medeplichtigheid wanneer macht ongelijk verdeeld is en lijden genormaliseerd wordt.
- Wij geloven dat vrede niet de afwezigheid van conflict is, maar de aanwezigheid van rechtvaardigheid, waardigheid en wederzijdse dialoog — nooit opgelegd.
- Wij verwerpen binaire verhalen van goed versus kwaad. Wij zien cycli van trauma en ontkoppeling die vragen om begrip en transformatie.
- Wij omarmen complexiteit — niet als excuus voor inactiviteit, maar als een ethische oproep tot genuanceerde, verantwoordelijke betrokkenheid.
- Wij engageren ons om macht en privilege te benoemen, en om systemen die onderdrukking in stand houden uit te dagen — ook als dat moeilijk of impopulair is.
- Wij stellen meerstemmigheid centraal. Elke stem telt, vooral diegenen die zijn uitgewist, het zwijgen zijn opgelegd of niet gehoord worden. Dialoog is onze praktijk.
- Wij begrijpen herstel als zowel relationeel als politiek. Geen persoonlijke verandering is compleet zonder systemische transformatie.
- Wij zien alle crisissen — oorlog, onrecht, ecologische instorting — als met elkaar verbonden, geworteld in de illusie van afgescheidenheid.
- Wij kiezen ervoor om te spreken en te handelen. Niet vanuit morele superioriteit, maar vanuit een diepe relationele verantwoordelijkheid — omdat een andere wereld mogelijk is, en dringend nodig.
Vrede is een collectieve daad.
In naam van deze engagementen, en als gemeenschap van systemische therapeuten, kiezen wij ervoor vrede te ondersteunen — en alle acties die vreedzame relaties tussen gemeenschappen en volkeren bevorderen.
Dit is een oproep tot vrede vanuit het hart van de psychotherapie.
De namen van wie meewerkten aan het schrijven van dit manifest zijn terug te vinden via onderstaande link. Intussen hebben veel systemische collega’s zich al uitgesproken over hun verbondenheid met de tekst. Net als wij vonden zij erin een bron van oriëntatie, solidariteit en hoop.
De lijst van ondertekenaars is te vinden via het formulier of rechtstreeks via deze link:
👉 Bekijk de ondertekenaars
Voel je je verbonden met de geest en inhoud van dit manifest? Dan nodigen we je van harte uit om het te lezen en te ondertekenen:
Engelse versie
👉 Manifest – Engels
Met warmte en in verbondenheid,
Cinthe Lemmens
voor De groep Systemische Stemmen voor Vrede