Wie is Minke?
Minke Kamstra, ik ben getrouwd en moeder van drie prachtige meiden. De oudste is 20 en de tweeling is 18. We reizen graag, vinden het leuk om nieuwe plekken te ontdekken.
Ik ben opgeleid als dramatherapeut. In de jaren’80 was er weinig werk voor dramatherapeuten en ben ik begonnen in de jeugdhulpverlening. Na een paar jaar kwam ik bij Bureau Jeugdzorg terecht. In die tijd ben ik de Voortgezette Opleiding Contextueel Werken gaan volgen. Dat legde de bodem voor systeemgericht werken. In mijn volgende baan als intensief ambulant gezinswerker bij Youké kwam ik steeds meer in aanraking met gezinnen waar scheidingsproblematiek speelde, vaak gerelateerd aan opvoedingsproblematiek. Samen met een paar collega’s ben ik toen opgeleid als mediator. Zo konden we de koppeling leggen tussen hulpverlening en mediation, en hebben wij ouderschapsbemiddeling ontwikkeld. Binnen Youké is een aparte afdeling opgericht voor scheidingsproblematiek.
Belang van het totale plaatje
Naast mijn werk voor Youké, ben ik verbonden aan een kleine GGZ-praktijk waar ik systeemtherapie geef voor bijvoorbeeld kinderen met problematisch ADHD gedrag en waarbij het hele gezin wordt betrokken. De kindproblematiek staat nooit op zichzelf. Zo’n diagnose heeft weerslag op de gezinsdynamiek, de communicatie met andere gezinsleden en de relatie tussen de ouders. We moeten naar het totale plaatje kijken.
Pilot
In februari 2018 verscheen het rapport 'Scheiden ... en de kinderen dan?' van het Platform Scheiden zonder Schade onder leiding van André Rouvoet. Het verslag geeft concrete actielijnen en oplossingsrichtingen om schade bij kinderen als gevolg van scheiding te voorkomen. Naar aanleiding van dit rapport werden diverse pilots opgezet om de oplossingsrichtingen concreet vorm te geven. Lisette Pondman, toenmalig directeur van de NVRG zocht de samenwerking opzocht met het Platform. Ze vroeg mij een voorstel te maken voor een pilot om relatietherapie (systeemtherapie) vaker toe te voegen in de hulpverlening aan gezinnen in de specialistische zorg, in combinatie met de wijkteams. Hoewel dit voorstel niet heeft geleid tot een pilot is er inmiddels wel degelijk succes geboekt. De Gemeente Utrecht heeft de gedachte van het inzetten van systeemtherapie, met aandacht voor relatieproblemen onderkend, in de specialistische zorg in combinatie met de wijkteams.
Unieke samenwerking
In Utrecht zijn we op 1 januari jl. gestart met een initiatief waarbij alle specialistische zorg in een team van jeugd-GGZ, jeugdhulpverlening en LVB-Jeugd wordt opgepakt. Utrecht is verdeeld in een oostelijk en westelijk deel van de stad en elk deel heeft zijn eigen organisatie. De organisatie waar ik werk, heet KOOS, specialistische Jeugdhulp Utrecht. Alle vragen voor specialistische zorg komen hier terecht. We werken nauw samen met de wijkteams en krijgen via hen, de huisarts of jeugdgezondheidszorg de doorverwijzing.
Het is spannend, want we zijn nog in de opstartfase. Waar ik nu al enorm enthousiast over ben, is de unieke regionale samenwerking en daarnaast het feit dat we systemisch werken, uitgaande van positieve gezondheid! We kijken niet alleen met een diagnostische blik naar het kind maar nemen het totale gezin mee: wat heeft elk systeem nodig? Welke dynamieken zijn er? Hoe zetten we relatietherapie hierbij in? Wat kan voor positieve gezondheid zorgen?
Heeft je opleiding tot dramatherapeut invloed op hoe je werkt?
Jazeker, het helpt me om te spelen. Therapie niet ‘rechtlijnig’ aan te bieden maar om op ontdekkingsreis te gaan. Die speelsheid is belangrijk voor me. Ik doe aan acrobatiek, reis graag zoals ik al zei, en ik wil nieuwsgierig blijven. Mezelf toestaan met de ogen van een kind naar de wereld te kijken.
In de therapie die ik bied, komt dat terug. Het maken van een zijsprongetje of inzetten van spelelementen kan drempelverlagend werken en de communicatie met cliënten ten goede komen.
Wat is jouw drive?
Wat mij inspireert is het aansluiten bij mensen. De mens zien, niet een diagnose. Samen kijken: waar loop je tegenaan? Hoe kunnen we samen zorgen dat je weer goed op je pad komt? Als systeemtherapeut heb ik geen oplossing voor elk probleem, maar ik kan wel helpen om zicht te krijgen op wat er speelt.
Wat ik wil benadrukken is dat we breed moeten blijven kijken. Bij opvoedings- en kindproblematiek oog hebben voor gezinsdynamiek en eventuele relatieproblemen. Dat gebeurt nog te weinig.